Mayıs 3. Hafta Hal Raporu: Endeks Toparladı, Kiraz ve Çilekte Bant Çok Geniş

HaldeFiyat Endeksi 2026-20 haftasında 184,3'e yükselerek bir önceki haftanın 171,8 değerinden +%7,3 toparladı. Asıl hikâye ortalamada değil: kiraz ve çilekte sezon açıldı ama kalite/bölge farkı fiyat bandını rekor seviyede genişletti.

Mayıs 1. ve 2. hafta raporları "sezon açılıyor, fiyatlar yumuşuyor" çerçevesindeydi. Üçüncü hafta tablo değişti: endeks sepeti yeniden yukarı döndü, ama tek bir ortalama artık piyasayı anlatmıyor. Bu raporda dört kuvveti gerçek hal verisiyle okuyoruz — endeksin dalgalı seyri, yaz meyvelerinde sezon açılış bandı, sera→açık alan geçişi ve stok ürünlerinde denge.

01Yönetici Özeti

Bu haftanın beş ana bulgusu: (1) HaldeFiyat Endeksi 171,8'den 184,3'e (+%7,3) toparladı; son altı haftadır 161–189 bandında dalgalı seyir sürüyor — istikrarlı bir trend değil, salınım. (2) Kiraz sezonu açıldı ama ortalama ₺247 ve bant ₺175–₺338; erken hasat + kalite farkı fiyatı tek sayıya sığmaz hale getirdi. (3) Çilekte tablo daha da uç: ortalama ₺136, bant ₺58–₺418 (≈7 kat) — geç/düşük kalite ile premium arasında piyasa ikiye bölündü. (4) Domates ₺81,5 ile mevsim ortalamasının üzerinde; sera sonu + açık alanın henüz tam girmemesi fiyatı yukarıda tutuyor. (5) Patates (₺20,1), soğan (₺18,2) ve patlıcan (₺19,6) stok/denge döneminde sakin — sepetteki ucuz çapa bu üçü.

02HaldeFiyat Endeksi: toparlama mı, salınım mı?

Endeks son altı haftada 169,4 → 161,0 → 180,2 → 188,6 → 171,8 → 184,3 izledi. Bu, düzenli bir yükseliş değil; sezon geçişinde sepete giren/çıkan ürünlerin (mevsimsellik) ve kalite kırılımının yarattığı bir salınım. 2026-20 haftasındaki +%7,3'lük toparlama ağırlıkla yaz meyvelerinin (kiraz, çilek) yüksek fiyatla sepete tam girmesinden kaynaklanıyor — "her şey pahalandı" değil, "sepetin kompozisyonu pahalı uçlara kaydı".

03Kiraz & Çilek: sezon açıldı, bant patladı

Yaz meyvelerinde hikâye "ucuzladı/pahalandı" değil, bant genişlemesi. Kiraz bu hafta ortalama ₺247 ile sepetin en pahalı kalemi; ama bant ₺175–₺338 arasında. İzmir Ödemiş ve Isparta kaynaklı erken hasat henüz sınırlı; piyasada yüksek kaliteli erken kiraz primli, geç/küçük boy daha ucuz — ikisi aynı "kiraz" başlığında toplanınca ortalama yanıltıcı oluyor. Çilekte tablo daha uç: ortalama ₺136, bant ₺58–₺418 — yaklaşık 7 kat. Amasya/Balıkesir/Bursa hasadı arz tarafını beslerken, premium/seralı çilek ile tarla sonu düşük kalite aynı anda piyasada; fiyatın "ortalaması" bu iki uç arasında neredeyse anlamını yitiriyor.

04Domates & Biber: sera sonu, açık alan henüz değil

Domates bu hafta ortalama ₺81,5 (bant ₺70–₺110) ile mevsim beklentisinin üzerinde. Mayıs 1. hafta raporundaki "Antalya seraları kapasiteye geçti, fiyat geriliyor" tablosunun tersine; sera sezonu sonlanırken açık alan hasadı henüz tam devreye girmedi — bu geçiş boşluğu fiyatı yukarıda tutuyor. Sivri biber ₺43,6 ortalamayla (bant ₺25–₺105) benzer geçiş dinamiğini, ama daha hafif yaşıyor. Açık alan arzı haziran başında devreye girdikçe her ikisinde de aşağı yönlü düzeltme beklenir.

05Limon & Narenciye: sezon sonu yapışkanlığı

Limon ortalama ₺92,5 ile yüksek seyrediyor; yaz çeşitlerinin henüz yeterli olmaması ve depo çıkışı arzın sınırlanması fiyatı yapışkan biçimde yukarıda tutuyor (geçici gümrük indirimi tüketici fiyatına ancak gecikmeli yansıyor). Portakal ise sezon kapanışında: ortalama ₺38,3, ürünün çoğu soğuk hava depo çıkışı ve kalite düşüşüne paralel fiyat da geriliyor. Narenciyede ana hareket yaz çeşitlerinin tam girişine kadar sınırlı kalır.

06Patates & Soğan: sepetin sakin çapası

Temel mutfak kalemleri bu hafta da dengede: patates ortalama ₺20,1, kuru soğan ₺18,2, patlıcan ₺19,6. Soğuk hava depo arzı yeni hasada (Haziran–Temmuz) kadar dengeyi koruyor; bu üç kalem sepetteki pahalı yaz meyvelerinin yarattığı yukarı baskıyı dengeleyen düşük-volatil çapa işlevi görüyor. Endeksin "tamamen uçmamasının" sebebi büyük ölçüde bu.

07Bu hafta hal fiyat tablosu

Aktif hallerden derlenen ortalama ve bant. Geniş bant (min–max farkı yüksek) o kalemde kalite/bölge ayrışmasının güçlü olduğunu gösterir — "ortalamaya değil banda bak" uyarısı en çok kiraz, çilek ve limon için geçerli.

Değerler 18–19 Mayıs 2026 hal kayıtlarının ortalamasıdır; ₺/kg. Bant, aynı gün farklı hal ve kalite sınıflarının min–maks aralığıdır.

08Önümüzdeki hafta beklentisi

Üç patika izlenmeli: (1) Kiraz/çilekte hasat genişledikçe bandın üst ucu (premium) sabit kalsa da ortalama aşağı gelmeli — sezon derinleştikçe arz baskısı klasik biçimde fiyatı yumuşatır. (2) Domates ve biberde açık alan hasadının haziran başına doğru devreye girmesi aşağı yönlü düzeltme getirir; sıcaklık mevsim üstü seyrederse bu öne çekilebilir. (3) Endeks tarafında sepet kompozisyonu yaz meyvelerine kaydığı için kısa vadede 180–190 bandında dalgalı seyir sürmesi, patates/soğan çapası kırılmadıkça beklenir.

Takip edilecek üç eşik

(1) Kiraz/çilek bandının alt ucu — hasat derinleşmesinin sinyali. (2) Domates ortalamasının ₺70 altına inmesi — açık alan arzının devreye girdiği eşik. (3) HaldeFiyat Endeksi 2026-21 değeri (~25 Mayıs) — salınımın yön kazanıp kazanmadığı.

09Kaynaklar ve metodoloji