Üzüm Fiyatları 2026: Sezon Başında Hal Verileri, Rekolte ve Dünya Piyasası

Kısa sonuç

2026 üzüm sezonuna 2025’in düşük üretim bazından güçlü bir arz toparlanmasıyla giriliyor. TÜİK’in 21 Mayıs 2026 tarihli ilk tahmini, Türkiye’nin toplam üzüm üretiminin 2025’teki 2,52 milyon tonluk gerçekleşmeden %53 artışla 3,85 milyon tona çıkacağını öngörüyor.¹ HaldeFiyat’ın 1 Ocak 2024–12 Eylül 2026 arasındaki, kalite süzgecinden geçmiş 9.247 yaş üzüm kaydı da hasadın piyasaya girmesiyle fiyatların hızlı gevşediğini gösteriyor: şehir hallerinde bütün yaş üzüm çeşitlerinin aylık medyanı nisan 2026’da 235 TL/kg iken ağustosta 52,50 TL/kg’a, eylülün ilk 12 gününde 47,50 TL/kg’a indi.

Bu düşüşü “üzümün değeri çöktü” diye okumak doğru olmaz. İlkbahar serisi az bulunan, sezon dışı ve çoğu zaman ithal/özel çeşitlerin ağırlığını; ağustos-eylül serisi ise çok daha geniş yerli hasat arzını içeriyor. Asıl karşılaştırma, aynı ay ve mümkün olduğunca aynı ürün grubuyla yapılmalı. Bu ölçüyle, yani her iki yılda da veri veren aynı hal ve aynı çeşit çiftleri (Ankara, İzmir, Konya; 9 çift) üzerinden bakıldığında 1–12 Eylül 2026 fiyatları 2025’in aynı dönemine göre yaklaşık %20 aşağıda. Düşüş bölgeye göre ayrışıyor: Ankara’da çeşitlere göre %23–45, İzmir’de %11–14 düşüş varken Konya’da çekirdeksiz üzüm %12 yukarıda. Aynı yöntemle 2024 kıyası yapılamıyor; o yıl temiz veri veren hal sayısı yetersiz. Rakamlar nominaldir; enflasyondan arındırılmamıştır.

2026’nın ana hikâyesi bu nedenle üç parçalıdır:

1. Sofralık piyasada arz baskısı: Hasat genişledikçe ortalama hal fiyatları aşağı geldi; fakat kalite, çeşit, ambalaj ve şehir farkları çok büyük.
2. Kuru üzümde miktar–fiyat gerilimi: 2025’teki don ve üretim kaybı fiyatı desteklemişti. 2026’da rekolte toparlanırken devreden stok, ihracat hızı ve müdahale/alım fiyatı daha belirleyici olacak.
3. Dünya pazarında rekabet: Avrupa’da sofralık üzüm üretimi güçleniyor; kuru üzümde ise Türkiye büyük bir oyuncu olmaya devam etmekle birlikte kaybedilen ihracat hacmini geri kazanmak zorunda.

Hal verisi ne söylüyor?

HaldeFiyat veri tabanında “üzüm” ailesine ait, kilogram birimli ve 1–1.000 TL/kg sağlık aralığındaki şehir hali kayıtları tarandı ve sitenin kendi yayın süzgeçleri uygulandı: donmuş ya da güvenilmez ilan edilen hal dönemleri ile min–maks makası üç katı aşan türetilmiş ortalamalar dışarıda bırakıldı, hal.gov.tr ulusal ortalaması ayrı tutuldu. 2024 başından 12 Eylül 2026’ya kadar 22 hal, 32 ürün/çeşit ve 9.247 fiyat gözlemi bulunuyor. Aşağıdaki değerler günlük hal ortalamalarının aylık medyanıdır; tüketici raf fiyatı ya da üreticinin eline geçen net fiyat değildir. 2024 ve 2025 sütunlarında temiz veri veren hal sayısı 2026’ya göre çok daha azdır; o sütunlar yıllar arası kıyas için değil, sezon eğrisinin biçimi için okunmalıdır.

* 2026 eylül verisi 1–12 Eylül dönemidir; 2024 ve 2025 tam aydır. Bu nedenle ay sonu karşılaştırması öncü gösterge olarak okunmalıdır.

Sezon eğrisi 2026’da önceki iki yıldan daha keskin: nisan medyanından eylülün ilk 12 gününe nominal düşüş %79,8. Bunun önemli kısmı ürün bileşimidir. İlkbaharda az sayıdaki yüksek fiyatlı üzüm, yaz sonunda beyaz, çekirdeksiz, siyah, Red Globe, Razaki ve sanayi üzümü gibi çok farklı kullanım ve kalite sınıflarıyla aynı aileye girer.

Çekirdeksiz üzümde daha temiz karşılaştırma

“Üzüm çekirdeksiz” ürününü tek başına izlemek bile kapsam değişiminin etkisini tamamen ortadan kaldırmıyor; yine de sezon yönünü daha iyi gösteriyor:

2026 eylül medyanı 40 TL/kg ile 2025 eylülüne (39,75 TL/kg) neredeyse eşit görünüyor; ancak veri kapsaması 2024’te iki, 2025’te dört, 2026’da on iki hal olduğu için bu eşitlik bir sepet karşılaştırması değildir. Aynı halde aynı ürüne bakıldığında yön netleşiyor: Ankara’da çekirdeksiz üzüm 1–12 Eylül’de 2025’e göre %23 düşük, Konya’da ise %12 yüksek. Düşüş bölgeye göre ayrışıyor; tek bir ulusal yüzde vermek yanıltıcı olur.

12 Eylül’de tek bir “üzüm fiyatı” yok

12 Eylül 2026 tarihli son kayıtlar, çeşit ve bölge farkını açıkça gösteriyor:

Sanayi üzümünü premium sofralık siyah üzümle, ulusal ürün ortalamasını belirli bir haldeki seçilmiş kaliteyle karşılaştırmak yanıltıcıdır. Tüketici açısından bolluk fiyatı aşağı çekebilir; üretici açısından ise ambalaj, fire, nakliye, işçilik ve kalite sınıfı net geliri belirler.

Geçen yıl ne olmuştu, 2026 neden farklı?

2025, Türkiye meyveciliği için olağan bir karşılaştırma yılı değildi. TÜİK’in 2025 ikinci tahmininde toplam üzüm üretiminde yıllık %24,5 azalış (3,47’den 2,62 milyon tona) öngörülmüştü;² Bakanlığın TBMM’ye verdiği yanıta göre gerçekleşme daha da düşük, 2.515.152 ton oldu — 2024’e göre %27,5 kayıp.³ Tarım ve Orman Bakanlığı sigorta istatistikleri, hasarın büyüklüğünü başka bir kanaldan doğruluyor: 2025’te hasar ödemelerinde kurutmalık üzüm 9,78 milyar TL ile bitkisel ürün ödemelerinin %35,5’ini, sofralık üzüm 2,61 milyar TL ile %9,5’ini oluşturdu. Bitkisel hasar ödemelerinde ana neden %80,4 payla dondu.⁴

Bu nedenle 2026 için açıklanan %53’lük artış yalnızca “çok güçlü yeni büyüme” değil, aynı zamanda 2025’teki olağanüstü düşük bazın geri alınmasıdır. İlk tahmin gerçekleşirse toplam üretim (3,85 milyon ton) 2024’ün 3,47 milyon tonluk düzeyini yüzde 11 aşar; fakat miktarın toparlanması, bütün çeşitlerde kalite ve üretici gelirinin aynı ölçüde toparlanacağı anlamına gelmez.

Manisa’nın rolü özellikle kuru üzümde kritiktir. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Manisa’nın Türkiye kuru üzüm üretiminin yaklaşık %85’ini karşıladığını belirtiyor.⁵ 2025 donunun ardından TBMM’ye verilen Bakanlık yanıtında yalnız Manisa için kurutmalık çekirdeksiz yaş üzüm üretimi 592.106 ton, kuru üzüm rekoltesi 148.027 ton tahmin edilmişti.⁶ 2026’da normalleşen hava ve verim beklentisi kuru üzüm arzını da belirgin biçimde büyütebilir.

Kuru üzüm piyasası: aynı ürün, farklı fiyat mekanizması

Yaş üzüm hal fiyatları ile çekirdeksiz kuru üzüm alım fiyatları birbirinin yerine kullanılamaz. Kurutmada randıman önemlidir: Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, uygun olgunlukta yaklaşık 4 kg yaş üzümden 1 kg kuru üzüm elde edilebildiğini belirtiyor.⁷ Buna kurutma, işçilik, sınıflandırma, finansman ve stoklama maliyetleri eklenir.

Kuru üzümde son iki sezonun tablosu şöyle:

• EİB’e göre 2024/25 sezonunda Türkiye 153.593 ton çekirdeksiz kuru üzüm ihraç etti. Bu, 25 yılın en düşük miktarıydı; buna karşın 546,5 milyon dolarla rekor gelir elde edildi. Hesaplanan ortalama birim değer yaklaşık 3,56 dolar/kg oldu. Bir önceki sezon 207 bin ton ve 489 milyon dolardı; miktar %26 düşerken dolar bazında birim fiyat %51 arttı.⁸
• Manisa Ticaret Borsası’nın 27 Ağustos 2026 açıklamasına göre 2025/26 sezonunda 210 bin ton ürün tescil edildi; 22 Ağustos itibarıyla 140 bin ton ihracattan 455 milyon dolar gelir sağlandı. Basit bölümle birim değer yaklaşık 3,25 dolar/kg.⁹
• 10 Eylül’de TARİŞ, ortaklarından alacağı 2026 ürünü çekirdeksiz kuru üzüm için kalite farkı gözetmeksizin 80 TL/kg avans fiyat açıkladı. Bir yıl önce aynı kurum 9 numara ürün için 120 TL/kg açıklamıştı; TMO’nun 2025 alım fiyatı da 9 numara için 120 TL/kg idi ve 5 Kasım 2025 itibarıyla Manisa’da yaklaşık 7,5 bin ton alım yapılmıştı.¹⁰ Avans fiyatındaki üçte birlik düşüş, hal verisindeki gevşemenin kuru üzüm tarafındaki karşılığıdır; nihai piyasa veya TMO müdahale fiyatı değildir.¹¹

Bu veriler, 2025’te kıtlığın birim değeri yükselttiğini; 2026’da ise daha fazla ürünün satışa gelmesiyle miktar toparlanırken fiyatın arz baskısıyla karşılaşabileceğini düşündürüyor. Ancak ihracatçı açısından daha rekabetçi fiyat, önceki iki yılda kaybedilen tonajın geri alınmasını kolaylaştırabilir. Üretici açısından kritik soru, ihracat hacmindeki toparlanmanın artan maliyetleri karşılayacak bir iç piyasa fiyatıyla birleşip birleşmeyeceğidir.

Dünyada durum

Sofralık üzüm küresel olarak büyük ve büyüyen bir pazar. USDA’nın Aralık 2025 tarihli sirkülerine göre seçili üretici ülkelerde sofralık üzüm üretimi 2023/24’te 28,3 milyon tondan 2024/25’te 29,4 milyon tona çıktı; 2025/26 için 30,0 milyon ton öngörülüyor ve büyüme Çin (15,0 milyon ton), Hindistan ve Peru’dan geliyor. Aynı tabloda Türkiye’nin sofralık üzüm üretimi 2024/25’teki 1,95 milyon tondan 2025/26’da 1,49 milyon tona, yani %23 aşağı çekilmiş durumda — TÜİK’in 2025 don kaybı tespitiyle örtüşüyor.¹²

Türkiye’nin yakın ve yüksek değerli pazarı olan Avrupa’da da arz güçlü. USDA FAS, AB ticari sofralık üzüm üretiminin 2025/26 sezonunda yaklaşık 1,52 milyon ton olacağını; İtalya’nın 850 bin tonla %16 büyümesini, İspanya’nın ise kuraklık ve sıcaklık nedeniyle %12 daralmasını bekliyor. Aynı rapor Avrupa tüketicisinde çekirdeksiz çeşitlere yönelimin sürdüğünü, buna karşılık enerji, lojistik ve işçilik maliyetlerinin üreticiler üzerinde baskı oluşturduğunu vurguluyor.¹³

Kuru üzümde EİB’in aktardığı 2025 üretici ülkeler konferansı tahminleri, dünya üretimini bir önceki yıla göre %7 düşüşle 1,079 milyon ton, dünya ihracatını 486.802 ton, Türkiye üretimini 165 bin ton ve Türkiye ihracatını %30 payla 145 bin ton seviyesinde gösteriyordu (18–21 Kasım 2025, Güney Afrika).¹⁴ 2026 Türkiye rekoltesindeki güçlü toparlanma, dünya kuru üzüm ticareti ölçeğine göre küçük bir değişim değildir: ihracata uygun kalite ve fiyat oluşursa Türkiye hacim geri kazanabilir; aksi durumda yüksek arz iç stok ve fiyat baskısına dönüşebilir.

2026’nın geri kalanı için üç senaryo

Ana senaryo: bol arz, seçici fiyatlama

Hasat eylül-ekimde genişledikçe standart sofralık çeşitlerde hal fiyatları üzerindeki baskı sürer; fiyatlar şehir, kalite ve çeşit bazında ayrışır. Eylülün ilk 12 günündeki 40–45 TL/kg medyan bölgesi ana ürünlerde referans olur, fakat ay sonu değeri veri kapsamı ve ürün kompozisyonuyla değişebilir. Kuru üzümde ihracat tonajı toparlanır; birim fiyat 2024/25 kıtlık sezonunun altında kalır.

Üretici lehine senaryo: ihracat ve müdahale alımı hızlanır

TMO/TARİŞ alımları, ihracat sözleşmeleri ve kaliteli ürün talebi güçlü olursa arzın piyasaya aynı anda yığılması önlenir. Sofralıkta kaliteli çekirdeksiz, Red Globe, Razaki ve siyah çeşitler genel medyandan pozitif ayrışır. Kuru üzümde stok devri hızlanır ve üretici fiyatı desteklenir.

Aşağı yönlü senaryo: yüksek rekolte stoka dönüşür

İhracat tonajı beklenen hızda toparlanmaz, finansman maliyeti yüksek kalır veya kalite/pestisit sorunları alıcı erişimini sınırlar ise kuru üzümde devreden stok büyür. Sofralıkta hızlı hasat ve sınırlı soğuk zincir kapasitesi düşük kalite sınıflarında fiyat baskısını artırır. Bu senaryoda ulusal medyanın altında kalan sanayi ve ikinci kalite ürün payı yükselir.

Önümüzdeki 6–8 haftada ne izlenmeli?

• TÜİK’in 27 Ekim 2026 ikinci üretim tahmini: İlk tahmindeki %53 artış korunuyor mu?
• Aynı ürün ve aynı hal sepeti: Genel üzüm ortalaması yerine çekirdeksiz, beyaz/Sultaniye, Red Globe ve siyah üzüm ayrı izlenmeli.
• Eylül–ekim kayıt hacmi: Fiyat düşüşü daha fazla ürün girişiyle birlikteyse arz etkisi güçlenir.
• Kuru üzüm tescil ve ihracat tonajı: Üretim artışı ihracata mı, stoka mı gidiyor?
• TMO/TARİŞ fiyat ve alım koşulları: Avans fiyat, nihai fiyat ve kalite kırılımları birbirinden ayrılmalı.
• AB talebi ve kalıntı uyumu: Avrupa’nın çekirdeksiz çeşit tercihi fırsat; pestisit ve izlenebilirlik şartları ise kalıcı eşik.
• Yağış ve kurutma koşulları: Hasat sonu yağışları kuru üzüm randımanı ve kalitesini hızlı değiştirebilir.

Sonuç

2026 üzüm sezonu, 2025’in don ve düşük rekolte şokundan sonra miktarda normalleşme, fiyatta aşağı yönlü yeniden dengeleme yılı olmaya aday. Hal verisi sofralık üründe arzın fiyatı şimdiden aşağı çektiğini gösteriyor. Buna karşılık 12 Eylül tablosu, “üzüm fiyatı” diye tek rakam vermenin yanlış olduğunu da kanıtlıyor: aynı gün 14–90 TL/kg arasında değişen değerler farklı ürün, kalite ve kullanım amaçlarını temsil ediyor.

En makul beklenti, standart yaş üzümde hasat boyunca yumuşak fiyat; seçilmiş kalitede belirgin prim; kuru üzümde ise yüksek rekolte ile ihracat kapasitesi arasında hassas bir denge. 2026’nın üretici açısından başarılı sayılması için yalnız tonajın değil, ihracat hızının, kalite priminin ve net üretici gelirinin birlikte yükselmesi gerekecek.

Yöntem ve sınırlılıklar

• HaldeFiyat hesabı 1 Ocak 2024–12 Eylül 2026 arasında, ürün adı/slug’ı üzüm ailesinde olan, Frenk üzümü hariç, kilogram birimli ve 1–1.000 TL/kg aralığındaki şehir hali kayıtlarını kapsar. Sitenin yayın süzgeçleri uygulanmıştır: donmuş ya da güvenilmez ilan edilen hal dönemleri (hf_market_blackouts), min–maks makası üç katı aşan türetilmiş ortalamalar ve hal.gov.tr ulusal toplamı aylık medyanlara girmez. Bu süzgeçler olmadan taban 19.901 kayıttır ve içinde üç yıl boyunca her gün aynı 152,50 TL/kg değerini yayınlayan donmuş bir seri bulunur.
• Aylık değerler günlük pazar ortalamalarının medyanıdır. Basit ortalama yerine medyan kullanılması uç değer etkisini azaltır.
• Veri kapsamı yıllar içinde büyümüştür. Bu nedenle seri sabit ağırlıklı resmi fiyat endeksi değildir.
• Fiyatlar nominaldir; TÜFE veya tarımsal girdi fiyatlarıyla düzeltilmemiştir.
• Eylül 2026 yalnızca ayın ilk 12 gününü kapsar.
• Hal fiyatı üretici fiyatı ve perakende fiyat değildir. Komisyon, nakliye, ambalaj, fire ve kalite farkları zincirin her aşamasında değişir.
• 2026 üretim rakamı ilk tahmindir; nihai gerçekleşme değildir. Senaryolar veri temelli beklentidir, fiyat garantisi değildir.

Kaynaklar

HaldeFiyat veri kaynağı

HaldeFiyat üretim veri tabanı, hf_price_history, hf_products ve hf_markets tabloları; sorgu kesim tarihi 12 Eylül 2026. Kaynak kayıtları belediye halleri ve hal.gov.tr/HKS ulusal ortalamalarını içerir. Bu bölümdeki hesaplar HaldeFiyat Veri Ekibi tarafından yapılmıştır.